Natura 2000 en de Zaanstreek

Datum: 18-10-2008

Natura 2000 is een Europees netwerk van belangrijke natuurgebieden die de Europese Unie in stand wil houden om de achteruitgang van de biodiversiteit tegen te gaan. Nederland telt 162 Natura 2000 gebieden. Hiervan liggen er 3 (deels) in de Zaanstreek. Het betreft de volgende gebieden:

  • nr. 90, dat omvat het Wormer- en Jisperveld & de Kalverpolder;
  • nr. 91, dat omvat de gehele Polder Westzaan
  • nr. 92, dat bestaat uit het Ilperveld en het Varkensland, beide liggend buiten het werkgebied van onze vereniging, alsmede het Oostzanerveld en Het Twiske.

De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) is degene die uiteindelijk voor elk Natura 2000-gebied het betreffende aanwijzingsbesluit moet vaststellen. In dat besluit wordt vastgesteld welke flora en fauna in een gebied behouden moet blijven of ontwikkeld moet worden (de 'instandhoudingsdoelen') en wordt ook de begrenzing van het gebied bepaald. Vervolgens moet een beheerplan voor het gebied worden opgesteld. Dat beheerplan geldt voor zes jaar. Het beheerplan geeft aan welke maatregelen in die periode genomen moeten worden om de instandhoudingsdoelen te halen. Ook geeft het aan welke huidige activiteiten in en rondom het gebied ('bestaand gebruik') zonder meer kunnen worden voortgezet, omdat ze niet schadelijk zijn voor de instandhoudingsdoelen. Voor alle andere activiteiten moet een vergunning worden aangevraagd.

De provincie Noord-Holland is verantwoordelijk voor het opleveren van de beheerplannen van (o.a.) de Zaanse Natura 2000 gebieden. Het is de bedoeling de plannen vóór 1 september 2009 in concept gereed te hebben. Met de Minister van LNV wordt afgesproken dat zij de aanwijzingsbesluiten voor deze gebieden pas definitief vaststelt na 1 september 2009. Dat heeft tot voordeel dat de begrenzing of de instandhoudingsdoelen voor de gebieden nog kunnen worden bijgesteld, als uit het beheerplan blijkt dat die niet realistisch zijn, uit ecologisch of maatschappelijk oogpunt.

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben op 11 maart 2008 een Plan van Aanpak Natura 2000 Noord-Holland vastgesteld, waarin zij aangeven hoe zij met deze nieuwe taak, maar ook met de andere onderdelen van het beleid voor Natura 2000 (aanwijzingsbesluiten, vergunningverlening en handhaving) willen omgaan. De provincie maakt de beheerplannen in overleg met de samenwerkingspartners en met de mensen die in het gebied wonen, werken, recreëren en ondernemen. De provincie geeft aan het belangrijk te vinden dat hierbij een goed evenwicht wordt bereikt tussen ecologie en economie.

Het bestuur van de Vogelbeschermingswacht "Zaanstreek" vreest echter voorshands dat de provincie bij de vaststelling van het beheerplan - vanwege onder meer financiële redenen - uit zal gaan van lagere natuurdoelen dan het bestuur wenselijk acht. Dit is één van de redenen waarom de werkgroep Kalverpolder en Enge Wormer in samenwerking met verschillende andere organisaties al in 2007 een beheerplan voor de Kalverpolder heeft opgesteld.

Leden van het bestuur en de in de Zaanstreek actieve wetlandwachten zullen zich inspannen om betrokken te worden bij het opstellen van de defintieve beheerplannen. Met als inzet het voorkomen van het naar beneden bijstellen van de natuurdoelen. Met het inzenden van een zienswijze voor elk van de drie gebieden afzonderlijke, is inmiddels een belangrijke eerste stap daartoe gezet.